Kod P0420 – katalizator czy sonda lambda? Co sprawdzić

Co oznacza kod P0420?

Kod P0420 oznacza zbyt niską sprawność układu katalizatora w banku 1. W silniku rzędowym jest tylko jeden bank cylindrów. Natomiast w jednostkach widlastych bank 1 to strona, na której znajduje się cylinder numer 1.

W samochodach wyposażonych w odpowiedni system diagnostyczny sterownik może porównywać pracę sondy przed katalizatorem z sondą znajdującą się za nim. Druga sonda służy między innymi do nadzorowania zdolności katalizatora do magazynowania tlenu. HELLA opisuje, że wraz ze spadkiem tej zdolności sygnał sondy znajdującej się za katalizatorem zaczyna coraz bardziej przypominać sygnał sondy przed nim.

To właśnie dlatego P0420 opisuje wynik monitorowania całego układu, a nie jednoznacznie uszkodzoną część.

Sonda przed katalizatorem bierze udział przede wszystkim w regulacji mieszanki. Sonda za katalizatorem może natomiast kontrolować skuteczność jego działania. Taką rolę obu czujników opisuje również DENSO.

Kod P0420 – katalizator czy sonda lambda?

Najczęściej podejrzenie pada na katalizator albo sondę diagnostyczną znajdującą się za nim. Jednak nie należy wybierać między tymi częściami wyłącznie na podstawie numeru błędu.

Bosch w materiale diagnostycznym dotyczącym P0420 wskazuje, że przy prawidłowym katalizatorze i szczelnym układzie wydechowym jedną z możliwych przyczyn może być sonda lambda bank 1 sensor 2, czyli czujnik znajdujący się za katalizatorem.

Z drugiej strony prawidłowo działająca tylna sonda może jedynie ujawniać faktyczny spadek sprawności zużytego katalizatora.

Co obserwujesz?	Bardziej prawdopodobny kierunek diagnostyki	Co sprawdzić dalej?
P0420 bez innych błędów, silnik pracuje prawidłowo	katalizator, tylna sonda lub nieszczelność wydechu	dane live obu sond i szczelność
P0420 razem z błędami wypadania zapłonu	najpierw silnik i zapłon	świece, cewki, wtrysk, kompresja
P0420 z błędami mieszanki	przyczyna składu mieszanki	dolot, paliwo, MAF/MAP, sondy
sygnał sondy za katalizatorem mocno przypomina sygnał przed nim	spadek sprawności katalizatora lub błędny sygnał tylnej sondy	sprawdzenie reakcji sondy i katalizatora
kod wraca po wymianie katalizatora	pierwotna przyczyna mogła pozostać	mieszanka, zapłon, spalanie oleju, wydech
widoczna nieszczelność wydechu	najpierw uszczelnienie układu	po naprawie ponowna diagnostyka

Nie wymieniaj sondy tylko dlatego, że kod dotyczy katalizatora. Nie wymieniaj też katalizatora bez sprawdzenia, dlaczego sterownik ocenił jego działanie jako niewystarczające.

Co sprawdzić najpierw przy P0420?

Najlepsza kolejność zaczyna się od rzeczy, które pozwalają odrzucić dodatkowe usterki bez demontażu drogich elementów.

1. Odczytaj wszystkie błędy, nie tylko P0420

Nie kasuj pamięci sterownika zaraz po podłączeniu interfejsu.

Zapisz:

• kody zapisane;
• kody oczekujące;
• dane zamrożonej ramki, jeśli są dostępne;
• temperaturę silnika;
• obciążenie silnika;
• korekty paliwowe;
• błędy wypadania zapłonu.

P0420 występujący samodzielnie należy interpretować inaczej niż P0420 pojawiający się razem z P0300, błędami konkretnego cylindra albo kodami zbyt ubogiej czy bogatej mieszanki.

To szczególnie ważne, ponieważ niespalone paliwo trafiające do układu wydechowego podczas intensywnego wypadania zapłonu może nadmiernie obciążać katalizator. Na motoawarie.pl problem ten został szerzej opisany w poradniku dotyczącym migającego check engine.

2. Sprawdź szczelność wydechu

Przed oceną sond trzeba obejrzeć układ wydechowy.

Sprawdzenia wymagają zwłaszcza:

• kolektor wydechowy;
• uszczelki;
• połączenia rur;
• elastyczny łącznik;
• okolice obu sond lambda;
• połączenia przy katalizatorze.

HELLA przed diagnostyką sondy lambda wprost zaleca upewnienie się, że układ wydechowy nie jest nieszczelny.

Nieszczelność może zaburzać skład spalin docierających do czujnika i przez to utrudnić prawidłową interpretację wyników.

3. Oceń pracę sond lambda na rozgrzanym silniku

Dopiero po osiągnięciu temperatury roboczej można sensownie oceniać zachowanie większości układów regulacji lambda.

W typowym układzie wąskopasmowa sonda przed katalizatorem reaguje na zmiany składu mieszanki, natomiast sygnał sprawnej sondy znajdującej się za skutecznym katalizatorem powinien być wyraźnie bardziej stabilny. Jeżeli oba przebiegi stają się bardzo podobne, sterownik może rozpoznać pogorszenie zdolności katalizatora do magazynowania tlenu.

Nie należy jednak stosować jednej uniwersalnej wartości napięcia do każdego samochodu.

Sondy szerokopasmowe i różne strategie sterowania mogą pracować inaczej niż klasyczna sonda 0,1–0,9 V. Z tego powodu wyniki trzeba porównywać ze specyfikacją konkretnego silnika.

4. Sprawdź, czy tylna sonda rzeczywiście reaguje

Jeżeli sonda za katalizatorem pokazuje podejrzany przebieg, nie oznacza to jeszcze, że katalizator jest uszkodzony.

Sprawdzenia mogą wymagać:

• zasilanie grzałki;
• przewody;
• wtyczka;
• masa;
• stan samego czujnika;
• szybkość reakcji na zmianę składu spalin.

HELLA wskazuje między innymi przerwy przewodów, zwarcia, uszkodzenia połączeń oraz starzenie sondy jako elementy podlegające diagnostyce.

Jeżeli sterownik zapisuje również kod bezpośrednio dotyczący obwodu lub grzałki sondy, ten problem powinien zostać wyjaśniony przed wydaniem wyroku na katalizator.

5. Sprawdź, czy silnik nie niszczy katalizatora

Katalizator rzadko powinien być traktowany w oderwaniu od pracy silnika.

Przed jego wymianą trzeba ustalić, czy nie występują:

• wypadania zapłonu;
• zbyt bogata mieszanka;
• nadmierne spalanie oleju;
• przedostawanie się płynu chłodniczego do komory spalania;
• problemy z wtryskiem;
• inne usterki wpływające na spalanie.

W informacji technicznej dotyczącej Toyoty Aygo HELLA opisuje przypadek, w którym P0420 może występować razem z kodami wypadania zapłonu, a procedura nie ogranicza się do automatycznej wymiany katalizatora.

Jeżeli przyczyna nadmiernego obciążania katalizatora pozostanie, nowy katalizator również może zostać uszkodzony.

Kiedy bardziej podejrzany jest katalizator?

Podejrzenie zużycia katalizatora rośnie, gdy:

• P0420 regularnie wraca po prawidłowych cyklach jazdy;
• układ wydechowy jest szczelny;
• nie występują błędy mieszanki ani aktywne wypadanie zapłonu;
• sondy i ich instalacja działają prawidłowo;
• tylna sonda na odpowiednich danych diagnostycznych wykazuje zachowanie wskazujące na słabe magazynowanie tlenu;
• wkład katalizatora grzechocze;
• pojawia się ograniczenie przepływu spalin;
• wykluczono inne przyczyny.

Sterownik EOBD wykorzystuje sondę znajdującą się za katalizatorem właśnie do oceny jego zdolności magazynowania tlenu. Wraz ze starzeniem katalizatora różnica pomiędzy przebiegami obu sond może się zmniejszać.

Ostateczne potwierdzenie może wymagać bardziej zaawansowanych pomiarów wykonywanych zgodnie z dokumentacją konkretnego samochodu.

Czy można jeździć z kodem P0420?

Jeżeli P0420 jest jedynym kodem, check engine świeci stale, a samochód pracuje równo, zwykle nie jest to ten sam poziom zagrożenia co migająca kontrolka przy intensywnym wypadaniu zapłonu.

Nie oznacza to jednak, że błąd można ignorować przez wiele miesięcy.

Szybszej kontroli wymaga sytuacja, gdy jednocześnie występują:

• migający check engine;
• mocne szarpanie;
• nierówna praca silnika;
• duży spadek mocy;
• przegrzewanie;
• zapach niespalonego paliwa;
• głośne grzechotanie z katalizatora;
• problemy z przepływem spalin.

Jeżeli silnik intensywnie wypada z zapłonu, ogranicz jego obciążenie i nie próbuj „przepalać katalizatora” wysokimi obrotami.

Najczęstszy błąd: wymiana części na podstawie samego kodu

P0420 jest dobrym przykładem, dlaczego odczyt kodu OBD2 nie jest jeszcze pełną diagnozą.

Nieprawidłowa kolejność wygląda tak:

P0420 → katalizator → wymiana.

Znacznie rozsądniejsza kolejność to:

P0420 → pozostałe błędy → szczelność wydechu → praca silnika → dane sond → kontrola instalacji → ocena katalizatora.

Podobnie nie należy wymieniać tylnej sondy lambda tylko dlatego, że jej sygnał wygląda inaczej, niż oczekiwano. Czujnik może prawidłowo informować o niesprawnym katalizatorze.

Z kolei sprawny katalizator może zostać błędnie oceniony, jeśli pominięto problem czujnika, instalacji albo warunków pracy silnika.

FAQ

Czy P0420 zawsze oznacza uszkodzony katalizator?

Nie. Kod informuje o zbyt niskiej ocenionej sprawności układu katalizatora w banku 1. Przyczyną może być sam katalizator, ale diagnostyka powinna również objąć sondy lambda, szczelność wydechu i pracę silnika.

Która sonda lambda może mieć związek z P0420?

Szczególnie istotna jest sonda znajdująca się za katalizatorem, ponieważ służy do monitorowania jego działania. Nie oznacza to jednak, że po zapisaniu P0420 należy ją automatycznie wymienić.

Czy można skasować P0420 i sprawdzić, czy wróci?

Kod można usunąć po zapisaniu danych diagnostycznych, ale samo kasowanie nie jest naprawą. Po skasowaniu sterownik musi ponownie spełnić warunki potrzebne do wykonania monitora katalizatora. Jeżeli przyczyna nadal występuje, kod może pojawić się ponownie.

Czy preparat do czyszczenia katalizatora usunie P0420?

Nie można zakładać, że dodatek do paliwa naprawi P0420. Zużytego, uszkodzonego mechanicznie albo zatrutego katalizatora nie należy diagnozować na podstawie chwilowego zniknięcia kontrolki po zastosowaniu preparatu.

Czy nowa sonda lambda może usunąć P0420?

Tak, jeżeli rzeczywistą przyczyną był nieprawidłowy sygnał uszkodzonej sondy lub jej obwodu. Jeśli katalizator rzeczywiście stracił sprawność, wymiana sprawnej sondy nie rozwiąże problemu.

Kod P0420 nie daje odpowiedzi „wymień katalizator”. Daje informację, że sterownik wykrył zbyt niską sprawność monitorowanego układu katalizatora. Najpierw sprawdź pozostałe błędy, szczelność wydechu, pracę silnika oraz dane obu sond. Dopiero po wykluczeniu tych przyczyn można rozsądnie ocenić, czy katalizator faktycznie wymaga wymiany.

Źródła

• HELLA, „Sprawdzanie sondy lambda – przyczyny, diagnostyka i usuwanie usterek”.
• HELLA, „Układ oczyszczania spalin: Budowa, funkcja i diagnostyka”.
• DENSO Aftermarket, „Sondy lambda: przewodnik”.
• Bosch Mobility Aftermarket Polska, materiały dotyczące sond lambda i czujników układu wylotowego.
• Robert Bosch GmbH, „Tips & Technology – P0420 Catalytic converter system, bank 1”.